Ads 468x60px

Bedelli ve Bedelsiz Sermaye Artırımı Nedir? Hisse değeri düşer mi çıkar mı?

Kaç Çeşit Sermaye Sistemi Vardır
Türkiye'de mevzuat gereği şirketler iki çeşit sermaye sisteminden birini seçebiliyorlar. Bunlar kayıtlı ve esas sermaye sistemleridir. Kullanılacak sisteme şirketlerin genel kurulları karar verir ve bu karar SPK tarafından incelenip onaylandıktan sonra yürürlülüğe girer.


Kayıtlı Sermaye Sistemi Nedir?
Kayıtlı sermaye sistemi, şirket yönetim kurullarına sermaye arttırımlarında belli bir serbesiyet verir. Şöyle ki, genel kurullarından arttırabilecekleri sermaye için bir maksimum limit (sermaye tavanı) isteyen yönetim kurulu, bu tavanı aşmamak kaydıyla, en az beş yıl içerisinde de o tavana ulaşmak kaydı ile, istediği zamanda, ister bir kerede ister bir kaç sermaye artırımı yoluyla, tavan miktarına kadar sermayelerini yükseltebiliyorlar. Böylece daha serbest ve hızlı hareket edebilen şirket ve yönetim kurulu, sermaye gereksinimi duyduğunda en kısa zamanda bu ihtiyacını giderebilme imkanına kavuşuyor. Şirketler kayıtlı sermaye sistemine genel kurularının karar vermesi ve SPK'nın onaylaması durumunda geçebilmektedir; sisteme giriş ve çıkışlar SPK'nın tasarrufuna bırakılmıştır. Son yıllarda şirketler arasında gözlenen eğim kayıtlı sermaye sistemine geçiş yönündedir, bunun başlıca nedenide şirket yönetim kurulların her sermaye artırımı için genel kurulun onayına ihtiyaç duymayacaklar olmalarıdır. Kayıtlı sermaye sisteminde, şirketlerin sermayesi için (finans literatüründe) çıkarılmış sermaye ve tavan miktarı için kayıtlı sermaye tavanı terimleri kullanılıyor. Çıkarılmış sermaye terimi türetildiği halde, uygulamada yerine ödenmiş sermaye veya sermaye terimleri kullanılabiliniyor. Esasında aynı şeyi belirten bu terimler, teorik açıdan sistemi doğru betimlemesi için yanlış kullanılmaması uygun olacaktır.

Esas Sermaye Sistemi Nedir?
Esas sermaye sisteminde bir sermaye tavanı yoktur. Şirketin ödenmiş sermayesi ancak ve ancak genel kurulun alacağı zaman ve arttırım miktarı kararına göre zamanında bir kerede yapılır. Eğer yeni sermayeye ihtiyaç duyulursa, o zaman yapılacak tek şey genel kurulu toplamak ve oradan bu kararın çıkmasını sağlamak. Esas sermaye sisteminde, sermaye terimi yerine ödenmiş sermaye terimi kullanılır.

Sermaye Artırımı ve Temettü
Sermaye Artırım Çeşitleri Nelerdir?
Şirketler genelde yılda bir defa olmak üzere sermayelerini artırma yoluna gitmektedirler. Başlıca sermaye artırım nedenleri yüksek enflasyon şartlarında erimiş olan sermayelerini güçlendirmek ve yeni yatırımlar için veya şirketin faaliyetlerinin reel büyümesi sonucu gereken fon ihtiyacının gidermek içindir. Şirketler iki şekilde sermaye artırımına gitmektedirler; ilki, içkaynaklardan yapılan Bedelsiz Sermaye artırımı; ikinci ise, şirket ortaklarından ek fon temin ederek yapılan Bedelli Sermaye artırımıdır.

Bedelsiz Sermaye Artırımı Nedir?
Bedelsiz Sermaye artırımı, şirketlerin kendi iç kaynaklarını (emisyon primi, yeniden değerleme değer artışı, yedekler, iştirak ve duran varlık satış karları, temettü) kullanarak yapmış oldukları ve ortaklarından ilave kaynak talep etmeden bedelsiz olarak hisse senedi dağıttıkları sermaye artırım türüdür. Bedelsiz Sermaye artırımı şirkete ek bir finansman kaynağı sağlamamakla beraber şirketlerin bedelsiz sermaye artırımına gitme nedenleri bulunmaktadır. Başlıca nedenleri emisyon primi ile iştirak ve duran varlık satış karı kalemlerinden yapılan sermaye artırımlarının şirkete sağladığı vergi avantajıdır. Bir başka neden ise şirketlerin enflasyon karşısında erimiş olan sermayeyi güncellemek amacıyla yapılmak istenmesidir.

Bedelsiz Sermaye artırımında kullanılan Temettü dışındaki kaynaklar birer Özsermaye kalemi olup, esasında yapılan işlem Özsermaye kalemleri arasında tutarların yer değiştirmesinden ibarettir.

Temettünün Bedelsiz Sermaye artırımında kullanılması ise şu şekilde olmaktadır; Şirketler'in Genel Kurulları dönem sonunda elde ettikleri kar'dan dağıtılabilinecek olan kısmından temettü tutarlarını belirler. Yine Şirketlerin Genel Kurulları veya Genel Kurulların yetkilendirmesi ile Yönetim Kurulları bu temettü tutarların bir kısmının veya tamamının nakit olarak değilde hisse senedi şeklinde bedelsiz olarak sermaye artırımında kullanabilir.

Bedelsiz Sermaye artırımı şirketlerin Piyasa Değerlerini etkilememektedir. Bunu aşağıdaki örnek ile daha iyi görebilme imkanına sahip olacağız.

Bedelsiz sermaye artırımlarının hisse senedi fiyatları üzerindeki etkisi pek çok akademik çalışmaya konu olmuştur. Genel mutabakat, hisse senedinin sermaye artırımının açıklandığı gün ile gerçekleştiği gün arasında iyi, gerçekleştiği günden sonra kötü performans gösterdiği yönündedir.
 

Bedelli Sermaye Artırımı

Bedelli sermaye artırımı, şirketin dış kaynaklar karşılığında (bedel) hisse senedi dağıtarak sermayeyi artırması işlemidir. Bedelli sermaye artırımında şirketin kasasına ek para girer; bedelsiz sermaye artırımındaysa girmez. Bedelli sermaye artırımlarında, şirketin mevcut ortaklarının payları oranında yeni ihraç edilecek hisselerden alma hakları bulunmaktadır; buna “rüçhan hakkı” denir. Mevcut ortaklar isterlerse rüçhan haklarını kullanarak yeni hisselerden satın alabilirler. Sermaye artırımına katılmak istemeyen ortaklar rüçhan haklarını borsada satabilirler. Sermaye artırımına katılmayan ortakların şirket sermayesindeki payları doğal olarak azalacaktır. Bedelli sermaye artırımlarına dair bazı önemli noktalar şu şekildedir:
1. Şirketin mevcut ortaklarına, payları oranında ve nakit karşılığında yeni hisse alma opsiyonu tanınır (rüçhan hakkı).
2. Şirketin ödenmiş sermayesi ve özsermayesi artar.
3. İşlem sonucunda şirketin hem hisse senedi fiyatı hem de piyasa değeri değişir.
4. Bedelli sermaye artırımı, mevcut ortakların rüçhan hakları kısıtlanarak, sadece yeni yatırımcılara yönelik de yapılabilir. Halka arz bu şekilde yapılan bedelli sermaye artırımıdır.
Örnek: X şirketinin 100 milyon TL (nominal) ödenmiş sermayesi, 250 milyon TL özsermayesi, 500 milyon TL de piyasa değeri olsun. Buradan X hissesinin fiyatı 500/100 = 5 TL çıkıyor. X şirketinin hisse başı 3.00 TL fiyattan 50% oranında bedelli sermaye artırımı yapacağını varsayalım. Bu durumda şirketin ödenmiş sermayesi 100 milyondan 150 milyona, özsermayesi ise 250 milyondan 250 + (3 x 50) = 400 milyona çıkacaktır. Elinde 10 lot X hissesi olan ve sermaye artırımına katılmak isteyen yatırımcı, 15 TL karşılığında 5 lot yeni hisse alacaktır ve toplam 15 lot hisseye sahip olacaktır. Bu işlem hisse fiyatını (5.00 x 100 + 3.00 x 50)/150 = 4.33 TL, piyasa değerini de 4.33 x 150 = 650 milyon yapar.

Bedelsiz Sermaye Artırımı

Bedelsiz sermaye artırımı, şirketin özsermaye kalemi altında birikmiş kaynaklar (buna dönem karı da dahil edilebilir) kullanılarak ödenmiş sermayesini artırması işlemidir. Bu işleme “hisse bölünmesi” de denir. Hisse bölünmelerine dair birkaç önemli nokta vardır:
1. Şirketin mevcut ortaklarına, sermaye artırımı oranında yeni hisse karşılıksız olarak dağıtılır.
2. Şirketin ödenmiş sermayesi artar, fakat özsermayesi değişmez.
3. İşlem sonucunda şirketin piyasa değerinin de değişmemesi gerekir.
4. Piyasa değerinin aynı kalması için, sermaye artırımının yapıldığı gün hissenin fiyatı ayarlanır.
Örnek: X şirketinin 100 milyon TL (nominal) ödenmiş sermayesi, 250 milyon TL özsermayesi, 500 milyon TL de piyasa değeri olsun. Buradan X hissesinin fiyatı 500/100 = 5 TL çıkıyor. X şirketinin kendi iç kaynaklarından 50% oranında bedelsiz sermaye artırımı yapacağını varsayalım. Bu durumda şirketin ödenmiş sermayesi 100 milyondan 150 milyona çıkacaktır. Şirketin her ortağına, eldeki mevcut 10 lot için, bedavaya 5 lot hisse dağıtılacaktır. Fakat, bu işlem X şirketinin özsermayesi ve piyasa değerini değiştirmez. Bu durumda, hisse bölünmesinin gerçekleştiği gün, X hissesinin açılış fiyatı 5/(1 + 0.5) = 3.33 TL olacaktır. Böylece şirketin piyasa değeri 150 x 3.33 = 500 milyon TL olarak sabit kalmıştır.
Bedelsiz sermaye artırımlarının hisse senedi fiyatları üzerindeki etkisi pek çok akademik çalışmaya konu olmuştur. Genel mutabakat, hisse senedinin sermaye artırımının açıklandığı gün ile gerçekleştiği gün arasında iyi, gerçekleştiği günden sonra kötü performans gösterdiği yönündedir.

Beta Katsayısı

Beta katsayısı, Modern Portföy Teorisi’nin bize bahşettiği bir kavramdır. Kabaca bahsetmek gerekirse, bu teoriye göre (ki sadece teoridir, pratikte körü körüne bu teoriyi uygulamaya çalışmak beklenmedik sonuçlar doğurabilir!) yeterince çeşitlendirilmiş bir hisse senedi portföyünün riski ve getirisi sadece portföyün genel borsa endeksine olan duyarlılığına bağlıdır. Beta katsayısı da bu duyarlılığı ölçer. İyi çeşitlendirilmiş bir portföyün beta katsayısı basit bir denklem olarak şu şekilde ifade edilir:
Portföy Getirisi = Risksiz Faiz + (Beta Katsayısı x (Borsa Endeksi Getirisi – Risksiz Faiz))
Denklemden de anlaşılacağı üzere, beta katsayısı ne kadar yüksekse, portföyün getirisi endeksin getirisine o kadar paralellik gösterecektir. Beta katsayısı 1.00′den büyük olduğunda, portföyün endeksten daha vahşi hareket etmesi; beta katsayısı 1.00′den küçük olduğunda, portföyün endeksten daha sakin hareket etmesi (teoride!) beklenir.


Rüçhan Hakkı Kuponu

Rüçhan hakkı kuponu, bedelli sermaye artırımı başlığında belirttiğimiz gibi, hissedarların bedelli sermaye artırımına katılma hakkını temsil eden, yani mevcut hissedarların yeni hisselerden bedelli sermaye artırımı oranı kadar pay alma hakkını temsil eden menkul kıymettir. Bu bölümde rüçhan hakkı kuponunun makul fiyatının nasıl hesaplandığını bir örnekle açıklayacağız.

Örneğimizde bedelli kullanma fiyatımız 1.00 TL olsun. Ayrıca 100% oranında bedelli sermaye artırımı yapılacağını varsayalım. Hissemizin bedelli sermaye artırımı öncesi fiyatı da 8.00 TL olsun.

Basit bir hesap yapalım:

Bedelli sermaye artırımı oranı 100% olduğundan, sermaye artırımı sonrası fiyat (8.00 + 1.00)/2 = 4.50 TL’dir.

Elinde hisse senedi olmayan bir yatırımcı bedelli semarye artırımına katılmak isterse, önce rüçhan hakkı kuponu satın almalı, sonra da bedelli sermaye artırımına 1.00 TL fiyattan katılmalıdır. Yani:
1) Rüçhan hakkı için fiyat ödenecek (X)
2) Bedelliye katılım için fiyat ödenecek (1.00 TL)
3) Karşılığında 1 lot hisse senedi sahibi olunacak (bedelli artırım sonrası fiyatı 4.50).

Buradan çıkan 1.00 + X = 4.50 denkleminden, rüçhan hakkı kuponunun makul fiyatı 3.50 TL çıkmaktadır. 


her Bedelli/Bedelsiz sermaye arttırımında hesap makinası ile uğraşamam formül aklımda kalmaz diyenler için,






Cari Hesap Takibi >>>
Bedelli/Bedelsiz Hesaplama Prg.
Ruçhan fiyatından Eski fiyatını Hesaplama Prg
Temettü Hesap Makinası

15 yorum:

Adsız dedi ki...

Merhaba arkadaslar,

ilk defa bedelli artirim yapacak hisselerim var elimde ( viking ).

%20 bedelli artirim olacakmis . Simdi benim bu konuda sorularim var.

elimde hisse varsa benim'de para vermem gerekecekmi ? Öyleyse ne kadar ( hisse basi ). Ve nasil ????

Ben su an IS Bankasindan islem yapiyorum. Eger katilmak istemiyorsam ne zamana kadar hissleri elden cikarmak gerekir?

bir de genel sorularim var. Bedelli artirimlar genelde hisselere pozitif etki mi yapiyor yoksa negatif etki mi yapiyor ?

yardimci olacak arkadaslara simdiden cok tesekkür ederim !!

Adsız dedi ki...

elinde 1000 lot varsa, % 20 olacaaı için(hisse başı nominal 1000 tl) 200 milyon yatırman gerek... işbankasında bedelli tarihinde yatırımdan rüçhan hakkı emri gibi bişiy olacak, ordan vkingi bul, alım emrini ver... bedelli bölünmeden bir gün önce çıkman gerek istemiyosan... bedelli haberi genelde iy etkiler mama bölününce acı oluyor bu aralar.. kolay gelsin:)

Adsız dedi ki...
Bu yorum bir blog yöneticisi tarafından silindi.
Adsız dedi ki...

aslında istemiyorsan bedelliye katılmak zorunda değilsin... adı üstünde bedelli.. onu da sermaye arttırımı / rüçhan hakkı menüsünde dolaşarak çözebilirsin. yani bedelliye katılmak istemiyorsan kağıtları satmak zorunda değilsin.. ama bedelliye katılmazsan elindeki kağıtların sermaye arttırımı sonrası fiyatı düşerken, miktarı aynı kalacağı için zarar edersin.

genelde dandik şirketlerin bedellilerini piyasa pek sevmez, büyükler sermaye arttırımına katılmak istemezler, rüçhan hakkı kullanmayınca da zarar edecekleri için malları boşaltırlar bedelliye elde malla girmemek için. o yüzden kağıt bedelliden önce aşşağı gelir..ama vikingin bilançosuna hiç bakmadım, ne kadar dandik bilemem...

şimdi fiyatına baktım da 1000 leraymış.. 1000 leranın altındaki kağıtlar bedelli sermaye arttıramıyor, yani bedelliden önce aşağı gelmemesi için kağıdı tutacaklardır..

Adsız dedi ki...

elimde hisse varsa benim'de para vermem gerekecekmi ? Öyleyse ne kadar ( hisse basi ). Ve nasil ????

%20 dediginize gore hisse basina 200 TL. Yani lot basina 200 Bin TL. Araci kurumunuz otomatikman bedelli gunu hesabinizdan alirlar bedelli miktarini. Firmadan gelen habere gore belirtilen zaman araliginda bedelli yatirilmalidir (araci yapiyor, ama genelde ilk gunde yapiyorlar).

Hissenin fiyati nominal degerin (1000) altindaysa araciniz bedelliye katilmaz, birsey odemeniz gerekmez.

Is Bankasinin nasil calistigini bilemeyecegim, yaniltmis olmayayim. Ama benim calistigim aracilarin hepsi bu sekilde. Hic zannetmesem de banka oldugu icin degisik calisiyor olabilir.



Ben su an IS Bankasindan islem yapiyorum. Eger katilmak istemiyorsam ne zamana kadar hissleri elden cikarmak gerekir?


Bedelli icin belirtilen zaman araliginin baslangicindan bir gun once.



bir de genel sorularim var. Bedelli artirimlar genelde hisselere pozitif etki mi yapiyor yoksa negatif etki mi yapiyor ?


Genelde bedelliye katilmamak isteyenlerin satacak olmasindan dolayi negatif. Cunku satis baskisi olusacak. Ama satanlarin malini alip yukari cekenler, ya da satis zamanina kadar hisseyi yukseltip yatirimcilarin bedelliye katilmalari icin hisseyi cazip hale getiren patronlar da var. Kisacasi sermaye artirimlari bir kistas degil. Hissenin gidisini patronu, tahta yapicisi bilir ancak.

Vkingin haberini aktarirsaniz tarihleri daha detayli verebilirim (yukardakilerden kafaniz karismissa eger).

Adsız dedi ki...

Nominal degerin altindaki kagitlar sermaye artirabiliyor. Ama yatirimci adina araci kurum katilmiyor. Patron kendi parasini kendi koymak zorunda yani.

Hesap su...Hissenin borsadaki degeri 600 tl..Bedelli sermaye artiriminda baz alina rakam Nominal deger olan 1000.-TL hisse zaten kendisi nominal degerin altinda islem goruyor??

Dolayisi ile bedelli serkaye artirimina katilip 600 Tl lik hisse senedini 1000 TL dan almanin alemi ne??

Araci kurum katilmiyor degil, hisseye TALEP gelmiyor

Adsız dedi ki...

1000 Tl'lik bir hisse %20 bedelli artirimi yapiyorsa o zaman yeni fiyat 800 Tl mi olur ??

Asi Kız dedi ki...

1000 Tl'lik bir hisse %20 bedelli artirimi yapiyorsa o zaman yeni fiyat 800 Tl mi olur ??

Sermaye artırımı sonrası fiyat hesaplama yöntemi şöyledir.

(Sonfiyat + BedelliTutarı) / (1 + (BedeliOranı/100) + (BedelsizOranı/100))

Sizin bahsettiğiniz örnekte fiyat değişmiyor

(1000+200) / (1+0.2) = 1000TL

Örneğin 5000 TL'lik bir hisse %50 bedelli %100 bedelsiz artırımda bulunsaydı yeni fiyat

(5000 + 500) / (1 + 0.5 + 1) = 2200TL olacaktı.

Adsız dedi ki...

önce hisse fiyatını es geçelim %20 bedelli demek 100 lota 20 milyon para ödeyeceksiniz anlamına gelir %60 100 lota 60 milyon para yatırmanız gerekir anlamına gelir %230 100 lota 230 milyon para yatırmanızı gerektirir bu mantıkla elinizde bulunan hisse miktarına ne kadar para yatırmanız gerektiğini hesap edersiniz aynı şey temettüler içinde geçerlidir %28 temettü elinizdeki 100 lot için 28 milyon alacağınız %84 elinizdeki 100 lot için 84 milyon temettü alacağınız anlamına gelir bu mantıkla size ödenecek temettü miktarlarınıda hesaplayabilirsiniz

bir hisse için %20 bedelli demek elinizdeki her 100 lot için 20 milyon yatıracağınız anlamına gelmekte şimdi elinizde 1000 lot olduğunu düşünelim ve fiyat 1000 tl sizden 200 milyon para taleb edilecektir hissenin size toplam maliyeti 1.200.000.000 tl oldu

1.200.000.000./1000 lot + 200 lot = 1000 tl/adet fiyat değişmedi

Adsız dedi ki...

Sermaye artırımı sonrası fiyat hesaplama yöntemi şöyledir.

(Sonfiyat + BedelliTutarı) / (1 + (BedeliOranı/100) + (BedelsizOranı/100))

Sizin bahsettiğiniz örnekte fiyat değişmiyor

(1000+200) / (1+0.2) = 1000TL

Örneğin 5000 TL'lik bir hisse %50 bedelli %100 bedelsiz artırımda bulunsaydı yeni fiyat

(5000 + 500) / (1 + 0.5 + 1) = 2200TL olacaktı.


bu durumda VKING tam 1000 Tl olduguna göre ben bedelliye katilmazsam ve hissenin fiyati sabit kaliyorsa o zaman bedelliye katilmamak daha iyi degil ?

Adsız dedi ki...

önce hisse fiyatını es geçelim %20 bedelli demek 100 lota 20 milyon para ödeyeceksiniz anlamına gelir %60 100 lota 60 milyon para yatırmanız gerekir anlamına gelir %230 100 lota 230 milyon para yatırmanızı gerektirir bu mantıkla elinizde bulunan hisse miktarına ne kadar para yatırmanız gerektiğini hesap edersiniz aynı şey temettüler içinde geçerlidir %28 temettü elinizdeki 100 lot için 28 milyon alacağınız %84 elinizdeki 100 lot için 84 milyon temettü alacağınız anlamına gelir bu mantıkla size ödenecek temettü miktarlarınıda hesaplayabilirsiniz

bir hisse için %20 bedelli demek elinizdeki her 100 lot için 20 milyon yatıracağınız anlamına gelmekte şimdi elinizde 1000 lot olduğunu düşünelim ve fiyat 1000 tl sizden 200 milyon para taleb edilecektir hissenin size toplam maliyeti 1.200.000.000 tl oldu

1.200.000.000./1000 lot + 200 lot = 1000 tl/adet fiyat değişmedi


ben o zaman bu durumda 200 milyon yatirmazsam elimdeki 1000 lot yine 1000 tl ise o zaman 200 milyonu ödemeyerek kar etmis olmuyormuyum ???? :confused:

yardimci olursaniz cok sevinirim ayrica eger kar ettirirseniz istanbul'da izindeyken bi yemek borcum olsun ! SöZ !

Adsız dedi ki...

ben o zaman bu durumda 200 milyon yatirmazsam elimdeki 1000 lot yine 1000 tl ise o zaman 200 milyonu ödemeyerek kar etmis olmuyormuyum ???? :confused:


Kafanizi karistirmadan aciklayayim.

Sermaye artirimlarinda (bedelli, bedelsiz, temettu, vs.) maddi olarak HICBIR kazanciniz olmayacaktir.

Artan lot sayisina oranla hissenin fiyati dusecektir. Yani, SONRA > ONCE, veya SONRA < ONCE degil SONRA = ONCE.

Adsız dedi ki...

ne kar ne zarar edersiniz 200 milyon cepte kalır ama 1200 yerine 1000 lotunuz olur şimdi diyeceksiniz neden durup dururken elimdeki malı arttırmak zorunda kalayım acaba arttırmanız için bir çaba gösterirlermi ?

çok istememe rağmen babamın rahatsızlığı nedeni ile bu akşam şehir dışına çıkacağım bu yüzden sizlerle olamayacağım


babaniz icin gecmis olsun ...

Asi Kız dedi ki...

Mesela %100 bedelli sermaye arttırımı var. Bu şu demektir; elinizdeki her 100 lota karşılık 100 lira ödeyeceksiniz. Sonuçta lot sayınız 200 lot olacak ve paranız aynı kalacak. Hiç kimse bu nakit talebine olumlu cevap vermek (yeni para yatırmak) istemediği için elindeki hisseleri satar ve hisse düşer. Durum budur.

Adsız dedi ki...

Borsanın lokomotifi konumundaki hisseler düşerken endeks içindeki bazı hisseler neredeyse son bir haftada yüzde 100’ü aşan oranlarda değer kazandılar. Nedeni de Temmuz 2012’de hayata geçecek olan yeni Türk Ticaret Kanunu’ndaki (TTK) düzenleme. Son iki günde gazetemizin finans editörü Ufuk Korcan bu konuyu detaylı olarak ele aldı. Yeni TTK “Belirli amaçlarla ayrılmış olan yedekler hariç; bedelli sermaye arttırımı yapılmadan önce bedelsiz sermaye arttırımları tamamlanmalı” mealinde bir düzenleme getiriyor. TTK’daki bu değişiklik nedense son bir kaç haftada borsa katılımcılarının dikkatini çekti. Yatay hareket eden, “lokomotifleri” yavaşlamış İMKB için de adeta can simidi oldu bu hareket. Peki gerçekte bedelsiz sermaye arttırımı şirketlerin değerlerinde bir atışa yol açabilir mi?
Bu sorunun teorik cevabı, hayır! Neden derseniz, şirketlerin bedelsiz sermaye arttırımları bilançodaki hesaplar arasındaki bir hareketten ibaret. Dağıtılmamış kârlardan, yedeklerden, değer artış fonundan ya da halka arz sırasında oluşan primlerin sermaye hesabına aktarılmasından başka bir şey değildir. Bu fonlar ya daha önceden şirkete girmiş, ya da kaydi olarak yaratılmıştır. Sermayeye eklenmeleri şirkete herhangi bir nakit akışı sağlamadığından ek bir kâr artışı sağlamayacaktır. Dağıtılmamış kârlar, bu kârların yaratacağı ek fayda, zaten şirketin performansına kâr-zarar hesabına yapabileceği katkıyı yapmış, bilançosuna yansımış durumdadır. Şirketin kârına katkısı olmayan böylesi bir artışın da “teorik” olarak şirketin değerine bir katkısı olamaz.
Ancak borsadaki gerçek hayat öyle değil! Borsanının “çıraklık” zamanında kalma bir alışkanlık yeniden nüksetti. Fiyatı yüksek; bu nedenle likiditesi azalmış, yatırımcıların pozisyon almaya cesaret edemedikleri hissenin fiyatı; sermaye artışı sonrasındaki bölünmeden dolayı “küçüldüğünden” dolayı “ulaşılabilir” hale geliyor (gerçekte mal varlığı/portföy değeri sabit kalıyor!). “Ulaşılabilir” hale gelen fiyat likiditeyi arttırıp büyük yatırımcıların da ilgisini çektiğinde fiyat yükselişleri daha kolay hale geliyor. Bedelsiz sermaye arttırımının yarattığı heyecanın asıl sebebi de budur.
Unutmadan, şirketin ödeyeceği nakit temettünün toplamında da bir değişiklik söz konusu değil! Nasıl mı? Diyelim ki şirketin sermayesi 1.000 TL ve şirket 2.000 TL kâr etmiş ve bunun da tamamnın dağıtacak. Hisse senetlerinin nominal değerlerinin 1 TL olduğunu kabul edelim. Bu durumda her bir hisseye 2 TL temettü dağıtılacak. Ola ki bu şirket temettü dağıtımı öncesinde yedeklerindeki 1.000 ’yi bedelsiz sermaye artışı yaparak sermayeye ekleyecek olur ise, daha önceden elinde 1 hisse bulundurana 1 hisse daha verecektir. Ancak dağıtılacak temettünün toplam rakamında bir değişiklik olamaz. Bu durumda hisse başına 1 TL temettü ödenecektir. Elinde eskiden 1 hisse senedi bulunan yatırımcı 2 TL temettü alırken, yeni dönemde elinde 2 hisse senedi bulunan yatırımcı her bir hissesi için 1 TL ’den yine toplamda 2 TL temettü alacaktır. Hesapta bir değişiklik olmayacaktır. Ayvaz kasap, hep bir hesap.
Son “Bedelsiz Rallisinde” dikkati çeken bir bokta da rallinin “ağır abilerden” çok “uçarı çocuklarda ” yaşanıyor olmasıydı.
Bir kez daha anlaşıldı ki ‘finansal okur-yazarlık’ şart! SPK başta olmak üzere herkese çok iş düşüyor!

ALINTIDIR . ALİ AĞAOĞLU . 26.04.2012 perşembe .

Yorum Gönder

UYARI: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.Oluşabilecek her türlü maddi ve manevi zararlar site ziyaretçilerini bağlayıp sitemizin herhangi bir sorumluluğunun olmadığını peşinen kabul etmiş sayılır. ariyordum free backlink freebanner4u